Davis methode

Algemeen

De Davis®-methode bestaat uit kortdurende individuele begeleidingstrajecten voor kinderen en volwassenen met leer- en gedragsproblemen als dyslexie, dyscalculie, AD(H)D en autisme (en aanverwante stoornissen). De methode is integraal: de behandeling is zowel orthodidactisch, orthopedagogisch als psycholinguïstisch van aard. Het heeft zowel een positieve uitwerking op het cognitieve gedeelte van de stoornis (het leren), alsook op het psycho-sociale deel (het gedrag).
Het Davis programma kent een uitgebreid stappenplan volgens welke elke geregistreerde counselor zijn begeleiding geeft, waarbij ruimte is voor aanpassingen binnen het programma al naar gelang de stoornis, hulpvraag en doelen van de cliënt.
Davis’ beproefde methodes zijn in de afgelopen 30 jaar met succes wereldwijd gebruikt bij leer- en gedragsproblemen. In Nederland bestaat deze methode sinds 1996. Naast de individuele trajecten worden op basisscholen klassikaal Davis®Leer Strategieën aangeboden voor het aanvankelijk lezen. Sinds kort is er een aparte Davis®Autisme Aanpak.

Uitgangspunten van Davis

Verbonden stoornissen
Ron Davis, de grondlegger van de methode, heeft ontdekt dat dyslexie, dyscalculie, AD(H)D en autisme een aantal gemeenschappelijke kenmerken heeft. In plaats van te spreken van comorbiditeit (een kind met autisme dat bijvoorbeeld ook dyslexie en ADHD heeft), spreekt Davis van overeenkomstige kenmerken. Hierdoor wordt de behandeling veel eenduidiger en weet de cliënt dat zijn probleem minder complex is dan gedacht.

De gemeenschappelijke kenmerken die Davis benoemt zijn enerzijds desoriëntatie en anderzijds het bezitten van een specifieke leerstijl.
Zowel iemand met dyslexie, dyscalculie, AD(H)D als autisme kampt met concentratieproblemen. Zo kan een dyslecticus bijvoorbeeld op lettersymbolen desoriënteren (‘dode schapen’ lezen in plaats van ‘boodschappen’), een kind met dyscalculie op rekensymbolen als +, – x en : of =. Iemand met AD(H)D kan ondoordacht impulsief reageren en een autist bijvoorbeeld enorm afgeleid zijn door geluid, waardoor hij niet meer alert is op wat er om hem heen gebeurt. Iemand die desoriënteert neemt de werkelijkheid zoals hij is niet meer accuraat waar.

Naast desoriëntatie hebben deze kinderen een bepaalde manier van leren gemeenschappelijk: de visueel-ruimtelijke leerstijl*. Zij leren gemakkelijker associatief, middels denkbeelden, indrukken en gehelen dan op de talige, gestructureerde en fragmentarische manier, die gebruikelijk is in scholen.

Ook kwaliteiten: de gave                                                                                                                        Hoewel men met bovengenoemde stoornissen in het onderwijs en in de communicatie regelmatig problemen ondervindt, spreekt Davis van de ‘gave’ van dyslexie, en de ‘seed of genius’. Het betreft de hiervoor genoemde visuele leerstijl. Dit is een manier van denken in beelden, die veel sneller gaat dan het denken in woorden. En dat heeft ook voordelen, denk aan de verworvenheden van mensen als Einstein, Disney en Da Vinci, die ook deze gesteldheid bezaten. Het is de taak van de counselor om de cliënt bewust te maken van deze leerstijl en hem te stimuleren zijn kwaliteit in te zetten zodat hij betere resultaten behaalt.

Geen structureel probleem, maar een functioneel probleem
Davis ontdekte eveneens dat dyslexie geen structureel, maar een functioneel probleem is. Hij merkte, als dyslecticus, dat hij op het ene moment beter kon lezen dan het andere. Hij kwam er daardoor achter dat dyslexie iets is dat je doet, niet dat je hebt. Als het namelijk een structureel probleem was geweest, dan had de kwaliteit van presteren constant moeten zijn. Hij ontdekte daarmee dat dyslexie te maken heeft met gedrag, en gedrag kun je veranderen.

Een Davis counseling is een leertraject
Bij Davis draait alles om bewustwording van gedrag en leren: leren op cognitief, sociaal en psychologisch gebied. Dat wordt bereikt door:

Accurate perceptie door focussen
Kinderen met dyslexie, dyscalculie, AD(H)D en autisme zijn vaak gedesoriënteerd. Ze zijn afgeleid en zitten in hun eigen denkwereld. Hierdoor wordt er niet meer accuraat waargenomen, en dat is nu juist een voorwaarde om te kunnen leren. In een Davis counseling krijg je focustechnieken aangereikt waardoor deze vervorming van de werkelijkheid stopt en je de leerstof helder kunt waarnemen.

Symbol mastery
Een tweede techniek die geboden wordt tijdens een counseling, is symbol mastery. Hier leer je de symbolen (letters en cijfers) en basiswoorden van de taal eigen maken. Dit gebeurt op een manier die beklijft, zodat je makkelijker leert.

Concept mastery
Concept mastery is het je eigen maken van levensbegrippen. Dit zijn begrippen die de mens in de loop van zijn leven opdoet en waarmee hij de wereld om hem heen kan begrijpen en hierop kan reageren. Het gaat onder andere om de begrippen ‘ik’, ‘verandering’, ‘oorzaak en gevolg’, ‘orde en wanorde’, ‘tijd’. Bij kinderen met leer- en gedragsstoornissen zijn deze begrippen vaak niet of niet volledig ontwikkeld. Het is alsof zij een TomTom hebben waarbij een aantal plattegronden ontbreken. Zo zal een kind dat het begrip ‘oorzaak en gevolg’ mist, niet begrijpen waarom hij bestraft wordt. Hij kan het verband niet leggen tussen zijn daad en de straf. Hij mist een link. Dat kan zowel voor het kind als de ouder zeer frustrerend zijn. Een Davis counselor helpt het kind om zich het begrip eigen te maken en te doorzien.

Autonoom leren
Het bijzondere aan de Davis®methode is dat het oplossingen biedt van binnenuit: de counselor begeleidt de cliënt op een dusdanige manier dat het kind zelf de basis van oriëntatie, leren en gedrag kan ontdekken. Hoewel alle manieren van aanbieden gebruikt worden: uitleggen, laten zien en horen, erover discussiëren, en teruggeven, vormen het laten ervaren door doen en het toepassen van het geleerde in het dagelijks leven de belangrijkste didactische instrumenten van de Davis methode.
Nieuwe neurale paden worden nu geopend, oude stilgelegd. Hierdoor wordt een veranderingsproces in gang gezet, waarbij de cliënt leert zijn desoriëntatie om te zetten in oriëntatie en gebruik te maken van zijn kwaliteiten.

Het programma

Op basis van deze visie is een programma ontworpen. Het voorziet in oriëntatietechnieken, laat de leerstijl ontdekken, leert fundamentele levensconcepten aan en leert het kind hoe deze stijl en concepten te gebruiken op school en in het dagelijks leven.

De begeleiding heeft drie hoofdonderdelen. Allereerst is er de oriëntatiecounseling**. Het kunnen oriënteren op een taak is een voorwaarde voor leren: je moet ontspannen en gefocust zijn, en met de juiste hoeveelheid energie je taak aangaan. Alleen dán staat de deur open om nieuwe informatie te kunnen waarnemen: alleen zo is accurate perceptie mogelijk.

Het tweede onderdeel van elk begeleidingstraject bestaat uit het boetseren van het alfabet in plasticine. Het alfabet vormt de sleutel tot leren; het zijn de bouwstenen van onze communicatie. Taal is een struikelblok bij alle bovengenoemde stoornissen. Tijdens het boetseren van het alfabet is goed af te lezen hoe het gesteld is met de motivatie, de accurate perceptie, de oriëntatie en de taakgerichtheid van de cliënt. Bovendien wordt de leerstijl middels het gefocust inprenten van het alfabet bewust gemaakt. Eventuele triggers worden opgespoord en verwijderd.

Het derde onderdeel van het begeleidingstraject heet symbol mastery. Waar de oriëntatietechnieken gaan over de houding van het kind ten opzichte van het leren, heeft symbol mastery te maken met de inhoud van de te leren stof en de opname daarvan in het geheugen. Het leren dat de Davis methode aanbiedt bestaat uit het schoolse leren*** en het leren op het psycho-sociale vlak, middels de levensconcepten.

Bij de behandeling van dyslexie, dyscalculie, ADHD, ADD en autisme worden bepaalde onderdelen standaard behandeld, andere onderdelen zijn specifiek voor een bepaalde stoornis.
Alle cliënten die een begeleidingstraject ingaan, starten met de oriëntatiecounseling, het alfabet en de eerste levensconcepten, ‘ik’ en ‘verandering’. Vanaf dat punt zijn er verschillen in begeleiding.

Een kind met dyslexie krijgt, al naar gelang de specifieke hulpvraag, de leesmethode van Davis aangeboden, de principes van begrijpend lezen, een aantal spellingregels en grammaticale begrippen. Daarnaast worden zogenaamde ‘triggerwoorden’ behandeld: woorden waarbij geen beeld lijkt te zijn, zoals ‘de’ ‘dan’ of ‘niettemin’ en die het technisch lezen en begrijpend lezen bemoeilijken.

Voor een kind met dyscalculie biedt het dyscalculie programma van Davis verschillende onderdelen. Zo wordt er gewerkt aan de voorwaarden om tot rekenen te komen. Dit bestaat uit het aanleren van concepten als voor en na, volgorde, orde en wanorde. Daarnaast zijn er 12 rekenoefeningen en worden de rekentriggerwoorden en rekensymbolen als +, – x, : en = behandeld.

Voor ADHD en ADD zijn de oriëntatiecounseling en de levensconcepten cruciaal. Begrip van de concepten tijd, oorzaak en gevolg en consequentie en de implementatie daarvan in het dagelijks leven zijn heel belangrijk voor deze groep.

Voor iemand met autisme wordt een veel uitgebreider scala aan concepten aangeboden. De Davis counselor heeft een aparte licentie om dit programma te kunnen aanbieden.

Voor wie geschikt
Een Davis counseling is geschikt voor kinderen vanaf 7 jaar****. Voorwaarde is dat de het kind zelf om hulp heeft gevraagd; alleen mensen met een hulpvraag worden begeleid door een Davis counselor.

Opgericht in 1994
DDA(Davis Dyslexia Association is opgericht in 1994 door Ronald Davis. Het is een bottom-up methode, ontstaan vanuit de praktijk: Davis, hoogbegaafd, dyslectisch en autist, heeft zelf zijn dyslexie en autisme gecorrigeerd. Nadat hij honderden anderen met succes had begeleid met zijn aanpak, heeft hij de Davis Dyslexia Reading Association opgericht.

__________________________________________________________________________

* Zie Howard Gardner, (1983) Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. New York: Basic Books.
**Een oriëntatiecounseling omvat drie elementen: het oriënteren, dat ontspannen focussen betekent; de energiemeter, die aangelegd wordt om de juiste hoeveelheid energie te gebruiken voor een bepaalde taak; en loslaten, dat een aantal ontspanningstechnieken behelst.
***De vakken lezen en rekenen.
****Voor kinderen met autisme jonger dan 8 jaar of met weinig of geen taalvaardigheden is er het Stepping Stones programma. Davis Stepping Stones is de eerste stap naar het Davis Autisme Benadering Programma.
Davis, R. en Brown, E. De gave van dyslexie. Delft, Nederland: Elmar.
Davis, R. en Brown, E. De gave van leren. Delft, Nederland: Elmar.
Temple, R. (1999). Dyslectische kinderen. Delft, Nederland: Elmar.
www.davisdyslexie.nl
www.davisautisme.nl